Van Systeembeheerder naar beeldmaker: Hoe een IT-achtergrond mijn creatieve kant bepaalde

In 2006 keek ik naar duizenden regels Perl-script die ik de afgelopen maand had geschreven. Het deed precies wat het moest doen — performance informatie van verschillende Unix systemen bij Achmea, draaiend op IBM AIX. en Unisys-Unix. Wellicht niemand die het ooit zou zien, behalve een handvol collega’s die de systemen onderhielden. De data werd ge-exporteerd naar csv files die vervolgens werden geimporteerd in Spreadsheet met talloze macro’s. Mijn camera lag thuis. Het weekend ervoor had ik bij een bruloft van een collega aan de andere kant van het land staan filmen, en de uren daarna had ik beelden zitten knippen in plaats van te slapen.

Een jaar later zegde ik mijn baan op. Niet vanwege het geld, maar vanwege een passie uit mijn tienertijd; films maken.

Negentien jaar later ben ik nog steeds verhalen met die passie bezig — alleen niet meer in code. Ruim 150 bruiloften, meer dan 50 bedrijfsopdrachten, 25 websites, 16 promotieceremonies, en talloze portretten, documentaires en stilstaande momenten verder. Wat ik ondertussen geleerd heb: die jaren in de IT waren geen omweg, ze waren een fundament waar ik nog steeds van profiteer.

Dit verhaal is voor wie zich afvraagt wie er achter mijn werk staat — wie overweegt om mij in te huren als fotograaf, filmmaker of voor een bredere creatieve opdracht, zoals een website. Het is ook een verhaal voor mezelf, om vast te leggen waar mijn werk vandaan komt en welke principes ik nog steeds hanteer.

TL;DR

• 19 jaar fotografie en film, gestart na een carrière als systeembeheerder bij Achmea
• Zes eigen merken voor verschillende doelgroepen — van bruidsparen tot bedrijven, van promovendi tot nabestaanden
• Documentaire stijl: niets in scène, alles vastleggen zoals het écht was
• Technische diepgang en open-source workflow als basis voor creatieve onafhankelijkheid

De jaren voor film en fotografie (1995-2006)

In 1995 begon ik als systeembeheerder. Eerst op mid-range systemen, daarna op een Unisys-mainframe, vervolgens als technical infrastructure designer bij Achmea — verantwoordelijk voor storage, back-ups en de Unix-omgevingen. Het werk was technisch, vrij geïsoleerd, en draaide vooral om één ding: zorgen dat systemen blijven werken op het moment dat iedereen erop rekent.

Ondertussen filmde mijn broer en ik in onze vrije tijd alles wat los en vast zat. Familie uitjes, korte verhalen, experimenten met een Hi8-camera. Hij monteerde, ik filmde. Daarna draaide het om. Het was hobbywerk, maar er zat structuur in: we leerden hoe je een verhaal opbouwt, hoe een verkeerde shotvolgorde een betekenis kantelt, hoe geluid soms krachtiger is dan beeld.

In die jaren werd één ding pijnlijk duidelijk: de IT-afdeling waar ik werkte groeide van een handvol mensen naar honderden. Het contact met de klant — die persoon voor wie je uiteindelijk al die systemen bouwde — verdween. Wat overbleef was abstractie. Tickets, protocollen, lagen tussen mij en de mens.

Wat systeembeheer mij leerde over film en fotografie

Veel mensen zien IT en fotografie als tegenpolen. Het ene technisch, het andere creatief. In de praktijk zijn de overeenkomsten groter dan de verschillen.

Drie dingen uit mijn IT-jaren gebruik ik nu nog dagelijks:

Probleemontleding. Een fotoshoot of filmopdracht is een systeem met onbekenden. Locatie, licht, mensen, tijdsdruk, weer — variabelen die op elkaar inwerken. Wie gewend is om een storing te isoleren tot één oorzaak, kan ook op een trouwdag binnen seconden inschatten waar het misgaat en waar je moet zijn.

Systeem-denken. Mijn AIX-achtergrond leerde me om processen te ontwerpen die ook werken als er iets faalt. Mijn camera valt uit? Reservebody klaar. Geheugenkaart corrupt? Direct dubbelopname op tweede slot. Server crasht tijdens upload? Lokale RAID-backup. Niet uit paranoia, maar omdat redundantie altijd goedkoper is dan herstel.

Documentatie. Scripts zonder documentatie worden onderhoudbare puinhopen. Foto’s zonder metadata, kleurprofiel of versie-controle eindigen hetzelfde. Mijn archief van 19 jaar werk is in DigiKam doorzoekbaar tot op het tagniveau, met XMP-sidecars die meereizen naar Darktable. Niet sexy, wel onmisbaar.

Die technische basis is mij al deze creatieve jaren erg goed van pas gekomen.

De Sprong: Waarom Ik Mijn IT-Carrière Achterliet

In 2006 was het zover. Ik kon niet langer doen alsof het werk me nog voldoening gaf. De keuze om weg te gaan was niet financieel — ik verdiende prima. Het ging om het opnieuw vinden van contact met mensen. Echte mensen, met verhalen die er toe doen.

Twee jaar studie aan het College of Multimedia in Amsterdam (Multimedia Engineering, cum laude) gaf me de overgang naar de creatieve kant zonder mijn technische basis te verliezen. Daarna begon ik met Banganimation, mijn eerste eigen bedrijf, gericht op trouwfilms en bedrijfsproducties.

De eerste jaren waren ongeduldig en vol fouten. Eén ervaring herinner ik me scherp: een trouwfeest in 2009 waarbij ik de audio niet goed had voorbereid. De muziek stond zo hard dat de interne microfoons van de camera het niet kon trekken, de audio  kwamen oversturend binnen, en het ruisniveau in de stille momenten was niet te repareren. Toen had ik nog niet van attenuators gehoord. De film werd alsnog mooi, maar de audio bleef een litteken.

Meteen heb ik mij goed verdiept in professionele audio en goede microfoons aangeschaft. Sindsdien check ik audio voortdurend en tegenwoordig met 32-bit recorders gaat het (haast) nooit meer mis.

Zes merken, eén filosofie: Hoe mijn werk zich vertakte

Wat begon als één bedrijf voor trouwfilms groeide naar zes merken, elk gericht op een specifieke doelgroep en behoefte. Geen toeval, maar een bewuste keuze: ieder verhaal verdient zijn eigen context.

Banganimation (2007) — Bruiloften Als Startpunt

Banganimation is waar het begon en waar het langst loopt. Inmiddels ruim 150 bruiloften gefotografeerd en gefilmd, in Nederland, Italië, Frankrijk en daarbuiten. De stijl is documentair: ongeregisseerd, persoonlijk, tijdloos. Wat er was, blijft.

Nickie Pereboom voegde zich rond 2009 bij ons als ervaren fotografe en Vera Wapstra werkt sinds 2016 aan mijn zijde — sinds haar stage. Samen vormen we het Banganimation-team voor bruidsreportages. We zijn van mening dat een trouwdag later opnieuw beleefd moet kunnen worden zoals die écht was, niet zoals een fotograaf hem heeft willen vormgeven.

Up North Media (2013) — Werk met karakter voor bedrijven

Up North Media is mijn B2B-tak: bedrijfsfilms, bedrijfsfotografie en webdesign. Meer dan 50 zakelijke projecten en 25 websites verder is dit de plek waar mijn IT-achtergrond het meest direct toepasbaar is. Strategie, productie en techniek lopen hier door elkaar. Een corporate film is voor mij geen losse opdracht maar onderdeel van een bredere communicatiecampagne — vaak inclusief de website waarop hij landt.

Studio 78A (2016) — Portretten en Beeldavonturen

Studio 78A begon aan de Steenwijkstraatweg 78a in Meppel — het adres geeft het merk zijn naam. Hier maakten we portretten, experimentele fotoshoots en organiseerden we onze eerste Beeldavonturen: kleinschalige creatieve fotografie-evenementen waar deelnemers samen met ons aan een conceptshoot werken. Geen standaard plaatjes, wel ervaringen die je bijblijven.

Promotie in Beeld — Academische ceremonies in beeld

Promotie in Beeld is mijn specialistische tak voor PhD-verdedigingen. Inmiddels 55 promotie- en oratie-ceremonies vastgelegd, verspreid over Nederlandse universiteiten. Voor promovendi is dit een eenmalige dag, eindpunt van jarenlang onderzoek. Mijn taak: dat moment vastleggen op een manier die past bij de zwaarte ervan. Geen kakelende paparazzi-stijl, wel respectvolle aanwezigheid en oog voor de kleinere momenten — de familie achterin, de paranimf die mee-knikt, het glas dat geheven wordt.

Partire — Fotografie Rond Afscheid

Partire is het gevoeligste werk dat ik doe: fotografie en film rond uitvaarten. Geen volumebusiness, geen reclame. Ik werk hier op verzoek, vaak via funeral homes of via families die mij persoonlijk vinden. De keuze om dit aan te bieden komt voort uit dezelfde gedachte als de rest van mijn werk: belangrijke momenten verdienen een professionele blik, ook — juist — als ze zwaar zijn.

Voor wie wil zien hoe ik werk: mijn persoonlijke portfolio bundelt werk vanuit alle merken op één plek.

Drie lessen na 19 Jaar beeldmaken

Negentien jaar werk levert meer lessen op dan in één artikel passen. Drie principes zijn me het meest bijgebleven omdat ze door elke opdracht heen lopen, ongeacht het merk.

De inhoud komt eerst, de techniek volgt

Veel beginnende fotografen kopen eerst de camera en zoeken daarna een onderwerp. Ik raad het tegenovergestelde aan. Waarom sta je hier te fotograferen? Wie zit er voor je lens? Waarom is dit moment belangrijk?

Pas als die vragen beantwoord zijn, kies je gear. Een bruiloft vraagt om een lichte, snelle setup. Een bedrijfsfilm vraagt om gecontroleerd licht en cinematische lensselectie. Een uitvaart vraagt om onzichtbaarheid. De camera dient het verhaal, niet andersom.

Wie het verhaal begrijpt, kan met een telefoon beter werk maken dan iemand met een spieglreflex-camera die niet weet waarvoor hij is gekomen.

Specialisatie en breedte versterken elkaar

Veel fotografen kiezen één niche en blijven daar. Dat werkt, maar het is niet de enige route. Mijn zes merken lijken op het eerste gezicht versnipperd, maar in de praktijk versterken ze elkaar.

Wat ik leer op een trouwdag — werken onder hoge tijdsdruk, omgaan met groepen, snel emoties lezen — gebruik ik op een PhD-ceremonie. Wat ik leer bij een bedrijfsfilm — verhaalstructuur, audio-design, kleurregie — verbetert mijn bruiloftsfilms. Specialisme zonder breedte wordt eenkennig. Breedte zonder specialisme wordt oppervlakkig. De combinatie is de moeite waard.

Eigen infrastructuur als basis voor creatieve vrijheid

Een ondergewaardeerd onderdeel van creatief werk: je gereedschapsketen. Ik werk volledig op open-source en zelf-gehoste infrastructuur. Linux op de werkmachines, Darktable voor fotobewerking, DaVinci Resolve voor video, een Hetzner-server voor Seafile, EspoCRM en Matomo. Niet afhankelijk van Adobe, geen Google Drive, geen Dropbox.

Dit is geen ideologisch standpunt — het is praktisch. Mijn klantdata zit op een server die ik bezit. Mijn workflow valt niet om als een Amerikaans bedrijf zijn prijsmodel verandert. Mijn archief is portable. De technische basis uit mijn IT-jaren maakt dit haalbaar. Het is dezelfde gedachte als toen: zorg dat het systeem blijft werken, ook als er iets buiten je controle verandert.

Wat volgt — en hoe ik werk

Op dit moment werk ik aan een aantal lopende projecten: een gotische trouwfilm met een eigen DaVinci-color grading pipeline, de doorontwikkeling van Promotie in Beeld als nationale autoriteit voor academische fotografie, en de uitbouw van Beeldavonturen tot het creatieve fotografie-event van Noord-Nederland.

Voor wie overweegt om mij in te huren:

• Voor je bruiloft: ga naar Banganimation. Daar staan beschikbaarheid, pakketten en alle context die je nodig hebt om in te schatten of de stijl bij jullie past.
• Voor je bedrijf: Up North Media is de plek voor zakelijke video, fotografie en webwerk. Concept tot uitvoering, alles onder één dak.
• Voor je promotie: kijk op Promotie in Beeld. Per universiteit is er praktische informatie te vinden.
• Voor een portretshoot of Beeldavontuur: Studio 78A heeft de actuele agenda en sessietypes.
• Voor afscheid en herinnering: Partire — neem direct contact op, ik plan dit altijd persoonlijk in.

Of stuur me een bericht met de vraag waar je mee zit. Vaak helpt een eerste gesprek om uit te vinden welk merk en welke aanpak passen.

Veelgestelde vragen

Wat doet een visueel verhalenverteller precies?
Een visueel verhalenverteller maakt foto’s of films die meer doen dan een moment registreren. Ze leggen een verhaal vast met begin, midden en einde, met aandacht voor wat onder de oppervlakte speelt. Bij mij betekent dat: niets in scène zetten, wel kiezen waar ik sta, wat ik wel of niet vastleg, en welke momenten samen het verhaal vormen.

Werkt Sjoerd Banga alleen in Noord-Nederland?
Nee. Mijn thuisbasis is Meppel, maar ik werk door heel Nederland en regelmatig internationaal — vooral Italië via Banganimation. Reistijd is bespreekbaar in de offerte; binnen Nederland nooit een obstakel.

Wat is het verschil tussen Up North en Banganimation?
Up North is voor bedrijven en organisaties: bedrijfsfilms, fotografie, webdesign. Banganimation is voor particulieren rond hun trouwdag. Verschillende doelgroepen, verschillende werkwijzen, maar dezelfde fotograaf en dezelfde kwaliteitsbasis.

Kan één fotograaf zowel bruiloften als bedrijfsfotografie goed doen?
Dat is precies de vraag waar specialisatie versus breedte over gaat. Mijn antwoord: ja, mits je voor elk segment een eigen aanpak en team hebt. Daarom heb ik aparte merken: Banganimation heeft eigen pakketten en werkwijzen, Up North werkt anders qua proces en prijsstelling. Wat hetzelfde blijft: oog voor verhaal, dicht bij de mens blijven en technische uitvoering.

Waarom werkt Sjoerd Banga op open source en Linux?
Vanwege controle en duurzaamheid. Mijn workflow zit niet vast aan een leverancier. Mijn data blijft van mij. Mijn archief van 19 jaar werk is portable. En als ondernemer met een IT-achtergrond is dit voor mij praktisch realiseerbaar. Het is geen voorwaarde voor goede fotografie en films, wel een keuze die past bij hoe ik wil werken.

Geschreven mei 2026. Mijn werk verschuift, mijn voice verschuift, dit artikel verschuift mee. Suggesties of vragen? Laat het weten.